Tôi đứng giữa nhà chồng, trước mặt là 5 cuốn sổ đỏ và 50 cây vàng cưới đặt ngay ngắn trên bàn gỗ lim. Cả họ im phăng phắc. Không ai nghĩ cô dâu vừa bước chân về làm vợ chưa đầy một ngày lại có thể bình thản đến vậy. Tôi nhìn sang mẹ — người phụ nữ cả đời nhặt rác nuôi tôi lớn, tay bà run run nắm chặt vạt áo cũ. Lúc đó, tôi vẫn còn hy vọng… cho đến khi anh mở miệng nói câu ấy.

“Cô lấy tôi là phúc ba đời nhà cô, còn mẹ cô…”
Tôi không nghe hết. Tai tôi ù đi, tim như rơi thẳng xuống nền gạch lạnh. Tôi cười. Một nụ cười mà cả đời này anh sẽ không bao giờ quên. Tôi đẩy từng cuốn sổ đỏ về phía họ, nhẹ nhàng như trả lại một món nợ chưa từng vay. Vàng cưới, tôi cũng trả. Danh phận, tôi trả nốt.

Tôi nắm tay mẹ, quay lưng bước ra khỏi cổng nhà chồng trong tiếng xì xào chết lặng. Không nước mắt. Không ngoái đầu.
Nhưng điều mà họ không biết là… ngày hôm đó, tôi không mất gì cả — mà chính họ mới là người vừa đánh mất tất cả…..Tôi đứng giữa phòng khách rộng lớn của nhà chồng, mùi hương trầm pha lẫn mùi gỗ lim nồng nặc đến mức ngột ngạt. Trước mặt tôi là 5 cuốn sổ đỏ và khay sơn mài đựng 50 cây vàng cưới được xếp ngay ngắn, lấp lánh dưới ánh đèn chùm pha lê. Một cảnh tượng mà bất kỳ cô gái nào cũng mơ ước, nhưng với tôi lúc này, chúng chẳng khác nào những xiềng xích được mạ vàng.

Cả họ nhà trai im phăng phắc. Không khí đặc quánh lại. Mẹ chồng tôi ngồi trên ghế trường kỷ, tay phe phẩy chiếc quạt trầm hương, ánh mắt bà không nhìn tôi mà dán chặt vào người phụ nữ đang ngồi co ro ở góc ghế đối diện: Mẹ tôi.

Mẹ mặc chiếc áo dài nhung màu mận chín, chiếc áo tôi đã phải dành dụm tiền lương ba tháng để may cho bà. Nhưng đôi bàn tay bà – đôi bàn tay thô ráp, nứt nẻ, ám màu phèn chua và những vết sẹo do mảnh sành cứa đứt của một đời bới rác mưu sinh – thì không thể giấu đi đâu được. Bà cứ xoa xoa hai tay vào nhau, cố gắng thu mình lại cho nhỏ bé hơn trước sự hào nhoáng của thông gia.

Khánh – chồng tôi, người đàn ông tôi yêu suốt 3 năm qua – đứng dậy. Anh cầm ly rượu, mặt hơi đỏ, giọng nói mang theo men say và cả sự ngạo mạn mà tôi chưa từng thấy khi chúng tôi còn yêu nhau.

“Hôm nay, trước mặt họ hàng, con cũng nói thẳng,” Khánh hắng giọng, chỉ tay về phía tráp vàng. “Số vàng này và mấy căn nhà kia, là bố mẹ cho vợ chồng con làm vốn. Nhưng có điều kiện. Lan, em về làm dâu nhà này thì phải biết thân biết phận. Cái nghề bới rác của mẹ em, tốt nhất là nên dẹp đi. Đừng để người ta nhìn vào rồi xì xào nhà thằng Khánh có bà thông gia đi lượm ve chai. Mất mặt lắm.”

Tôi chết lặng. Tai tôi ù đi, tim như rơi thẳng xuống nền gạch lạnh. Tôi nhìn sang mẹ. Bà cúi gằm mặt, đôi vai gầy guộc run lên bần bật, nước mắt rơi lã chã xuống vạt áo mới. Bà định đứng dậy xin lỗi, nhưng tôi đã kịp nắm chặt lấy tay bà.

Khánh vẫn chưa dừng lại, anh ta cười khẩy, bồi thêm một câu – câu nói đặt dấu chấm hết cho cuộc hôn nhân chưa đầy 24 giờ này: “Cô lấy được tôi là phúc ba đời nhà cô, tẩy rửa cái mùi rác rưởi ấy đi. Còn mẹ cô, từ mai cấm bén mảng đến khu nhà này, tôi sẽ cho người gửi ít tiền về quê coi như bố thí…”

“Bố thí?” Tôi lặp lại, giọng nhẹ bẫng nhưng sắc lạnh.

Tôi buông tay mẹ, bước thẳng đến trước mặt Khánh. Không khóc lóc, không van xin. Tôi nhìn thẳng vào mắt anh, nở một nụ cười mà cả đời này anh sẽ không bao giờ quên.

“Anh nghĩ tiền mua được tự trọng sao?”

Tôi đẩy mạnh khay vàng về phía mẹ chồng. Những thỏi vàng va vào nhau kêu lanh canh chói tai. 5 cuốn sổ đỏ tôi ném thẳng xuống bàn.

“Vàng cưới, tôi trả. Danh phận con dâu nhà giàu, tôi trả nốt. Phúc ba đời nhà tôi là được mẹ tôi nuôi lớn bằng những đồng tiền sạch sẽ, chứ không phải ngồi trên đống tiền mà nhân cách mục ruỗng như các người.”

Tôi quay sang đỡ mẹ dậy, dõng dạc nói giữa sự ngỡ ngàng của cả họ nhà trai: “Mẹ, mình về thôi. Nhà này chật quá, không chứa nổi nhân cách của con.”

Tôi nắm tay mẹ bước ra khỏi cổng biệt thự trong tiếng xì xào chết lặng. Nhưng điều họ không biết là, ngày hôm đó, tôi không mất gì cả — mà chính họ mới là người vừa đánh mất tất cả. Bởi vì Khánh chưa bao giờ biết, tôi thực sự là ai…