Ngày hôm ấy, nhà tôi tiếp đón thông gia – bố mẹ ruột tôi. Họ từ quê lên, tay xách nách mang quà quê: mớ rau, gà mái, cân gạo nếp. Họ vốn giản dị, chỉ mong con gái sống hạnh phúc bên chồng. Tôi rưng rưng khi thấy bố mẹ vừa bước vào đã rụt rè vì sợ làm phiền.
Mẹ chồng tôi – bà Lan – thì khác. Bà vốn quen nhà cao cửa rộng, ánh mắt soi xét từ đầu đến chân bố mẹ tôi. Suốt bữa ăn, bà cười xã giao, nhưng giọng điệu đầy mỉa mai:
— “Quà quê thế này ăn sao hết, lại mang phiền phức. Thôi thì để con giúp việc xử lý.”
Tôi ngồi đó, tim đau như dao cắt, nhưng cố giữ thể diện cho bố mẹ.
Bố mẹ tôi vừa bước ra khỏi cổng, chưa kịp đi xa, bà Lan đã gọi người giúp việc:
— “Lau lại toàn bộ sàn nhà. Quê mùa, đi dép dính đất bẩn cả nền rồi. Không chịu nổi.”
Câu nói ấy như nhát dao chí mạng. Tôi lặng người, trong tai chỉ còn văng vẳng chữ “bẩn” mà bà vừa thốt ra để chỉ bố mẹ mình.
Mẹ tôi – người cả đời lam lũ – vừa ngồi ghé qua bộ ghế phòng khách, để lại dấu dép lấm bụi. Bố tôi – người nắng gió ngoài đồng – vừa đặt giỏ quà xuống nền. Vậy mà, với mẹ chồng, tất cả chỉ là “bẩn”.
Tôi cắn chặt môi, cố ngăn nước mắt. Trong lòng, một điều gì đó vỡ vụn.
Đêm ấy, tôi thức trắng. Cả quãng thời gian làm dâu ùa về: bà Lan chưa bao giờ coi tôi là người nhà, càng chưa bao giờ kính trọng bố mẹ tôi. Bà luôn khinh khỉnh:
— “Con trai tôi học hành đàng hoàng, lấy vợ quê là phúc cho nó.”
Còn tôi, nhẫn nhịn, hi sinh, mong một ngày bà sẽ đổi thay. Nhưng sự việc hôm nay là giọt nước tràn ly. Bố mẹ tôi không đáng bị khinh miệt như thế.
Tôi ngồi vào bàn, run run viết lá đơn ly hôn. Mỗi nét bút như khắc lên tim tôi, nhưng cũng mang lại một sự giải thoát kỳ lạ. Tôi không thể sống trong căn nhà mà tình người bị coi rẻ hơn sàn gạch.
Sáng, tôi đặt lá đơn ngay ngắn trên bàn. Bà Lan vừa bước vào phòng khách, tôi bình thản nói:
— “Mẹ, con đã viết đơn ly hôn. Con trai mẹ sẽ sớm được tự do.”
Bà giật mình, gằn giọng:
— “Cô điên à? Chuyện bé tí mà đòi ly hôn? Nhà tôi không chứa loại đàn bà vô ơn.”
Tôi nhìn thẳng vào mắt bà, lần đầu tiên dám nói hết nỗi lòng:
— “Mẹ có thể khinh con, nhưng không ai có quyền gọi bố mẹ con là bẩn. Người mẹ mang dép dính đất đó đã lội ruộng nuôi con khôn lớn. Người cha tay sần sùi ấy đã gánh gạo nuôi con ăn học. Nếu mẹ thấy bẩn, thì chính con trai mẹ cũng được sinh ra từ ‘bẩn’ đó mà trưởng thành.”
Bà Lan cứng họng, mặt đỏ bừng, run lên vì tức. Cả đời bà quen kẻ dưới phải cúi đầu, nay bị con dâu nói thẳng, bà tức đến tím mặt.
Người chồng đứng giữa
Chồng tôi – Tuấn – nghe tin vội chạy về. Anh nhìn lá đơn, ngỡ ngàng:
— “Em… em định thật sao? Chỉ vì mẹ lỡ lời thôi mà.”
Tôi bật cười chua chát:
— “Anh gọi đó là lỡ lời ư? Bao năm nay em nhẫn nhịn. Nhưng khi bố mẹ em – người anh gọi là thông gia – vừa rời đi, mẹ anh sai lau nhà vì ‘bẩn’. Anh thử nghĩ, nếu một ngày nào đó người ta nói bố mẹ anh bẩn, anh có chịu nổi không?”
Tuấn im lặng, mặt cúi gằm. Lần đầu tiên anh phải đối diện với sự thật: vợ anh đã chịu đựng quá nhiều.
Cuối cùng, tôi nộp đơn. Tòa xử nhanh chóng vì cả hai chưa có con chung. Tôi dọn ra ngoài, thuê một căn phòng nhỏ. Dù khó khăn, nhưng lòng nhẹ nhõm, bởi ít nhất tôi đã giữ được phẩm giá cho bố mẹ.
Tuấn tìm đến vài lần, mong tôi suy nghĩ lại. Nhưng tôi chỉ lắc đầu:
— “Anh không sai khi là con hiếu, nhưng em không sai khi bảo vệ bố mẹ mình. Chúng ta dừng ở đây thôi.”
Bà Lan thì khác. Bà tức tối rêu rao khắp nơi rằng tôi là loại đàn bà hỗn láo, bỏ chồng. Nhưng rồi, càng nói, người ta càng chê trách bà. Ai cũng bảo: “Đến thông gia còn bị coi thường, thì ai dám kết thân?” Dần dà, bà tự chuốc lấy sự cô độc trong chính căn nhà sang trọng.
Bố mẹ tôi biết chuyện, buồn lắm, nhưng không trách. Bố chỉ thở dài:
— “Con sống sao cho ngẩng cao đầu là được. Còn chồng con… nếu không biết đứng về phía vợ, thì thôi cũng đừng luyến tiếc.”
Nghe câu đó, tôi khóc. Nhưng đó là những giọt nước mắt thanh thản.
Câu chuyện khép lại không phải bằng hạnh phúc vẹn tròn, mà bằng sự giải thoát. Tôi chọn ly hôn, không phải vì hết yêu, mà vì không thể để tình yêu bị chôn vùi dưới sự khinh miệt.
Câu nói tôi để lại khiến mẹ chồng tức tím mặt, nhưng cũng chính là tuyên ngôn đời tôi:
— “Người mẹ quê mùa mà mẹ khinh miệt ấy đã sinh ra một đứa con mà mẹ từng hãnh diện. Nếu bố mẹ con là ‘bẩn’, thì con trai mẹ cũng lớn lên từ cái ‘bẩn’ đó. Vậy thì mẹ sống thanh cao để làm gì?”
Từ đó, tôi bước đi, với niềm kiêu hãnh rằng mình đã bảo vệ được điều thiêng liêng nhất: danh dự của cha mẹ ruột.
