Tôi chưa bao giờ nghĩ mình sẽ thấy áy náy vì… một hóa đơn tiền điện.

Cha tôi năm nay bảy mươi lăm tuổi, sống một mình ở quê sau khi mẹ mất đã ba năm. Ông khỏe mạnh, tự trồng rau, tự nấu ăn, thậm chí còn tự đạp xe ra chợ mỗi sáng. Tôi ở thành phố, thỉnh thoảng mới về thăm, mỗi lần chỉ được đôi ngày.

Tuần trước, khi lướt ứng dụng điện lực, tôi thấy tên ông trong danh sách hộ tiêu dùng. Hóa đơn tháng: 5.014.000 đồng.
Tôi nhìn kỹ lại, tưởng mình đọc nhầm. Nhà chỉ có một người già, không điều hòa, không máy giặt, không bình nước nóng — vậy mà gấp ba lần tiền điện cả nhà tôi.

Tôi gọi điện hỏi. Ông chỉ ậm ừ:
– Ờ, chắc họ tính sai thôi.
– Con thấy tháng nào cũng hơn bốn triệu đấy bố ạ!
– Ờ… chắc tủ lạnh cũ chạy tốn điện.

Giọng ông lảng đi, như không muốn nói. Tôi hơi bực. Ông vốn tiết kiệm, đến cả bóng đèn hỏng cũng tự nối dây. Vậy mà sao giờ lại vô lý thế này?

Tôi tự nhủ: Người già rồi, lẫn mất thôi.
Tôi sẽ về xem cho ra lẽ.

1. Ngôi nhà sáng đèn suốt đêm

Chiều thứ bảy, tôi lái xe hơn hai tiếng về quê. Con đường nhỏ đầy bụi và hoa dại, ngôi nhà cũ của cha vẫn hiện ra trong nắng hoàng hôn – tường loang lổ, mái ngói nghiêng, nhưng vẫn sạch sẽ.

Ông đón tôi ở cổng, cười hiền, tay còn vương đất vì vừa tưới cây.
– Lâu lắm mới chịu về.
– Vâng, con nhớ bố.
Tôi đáp, nhưng mắt đã liếc quanh tìm thứ gì “ăn điện”.

Nhà chẳng có gì: quạt bàn, ấm nước siêu tốc, tivi CRT cổ lỗ.
Chỉ có một căn phòng cuối hành lang khóa kín. Tôi hỏi, ông bảo:
– Phòng cũ của mẹ mày. Tao để đồ kỷ niệm trong đó, chẳng dùng gì đâu.

Tối ấy, tôi để ý: ánh đèn trong phòng khách và hành lang không tắt suốt đêm.
Ông bảo sợ tối, sợ vấp ngã. Nhưng đèn vàng ấy sáng đến tận sáng hôm sau.

Trưa, ông ngủ trưa, tôi tranh thủ nhìn công tơ điện. Kim quay vù vù. Tôi nhẩm tính: đúng là 5 triệu thật, thậm chí còn hơn.

Tôi lặng người. Rồi một ý nghĩ hiện ra: Hay là ông bật điều hòa trong phòng mẹ suốt ngày?
Ông không chịu nói thật, mà tôi thì không đủ kiên nhẫn.

Chiều hôm ấy, tôi lén ghi lại mã số công tơ.
Trên đường về, tôi gọi cho bên điện lực:

“Chú cho cắt tạm điện nhà bố cháu vài hôm nhé. Bố cháu quên tắt điều hòa, cháu sợ nguy hiểm.”

Người nhân viên cười:

“Dạ, nếu hộ gia đình đồng ý, cháu nhắn họ là sẽ tạm ngắt vài ngày để kiểm tra đường dây.”

Tôi gật đầu, tin rằng mình làm điều đúng.
Ai mà ngờ được…

2. Cuộc gọi lúc sáng sớm

Ba ngày sau, khoảng sáu giờ sáng, tôi vừa đến công ty thì điện thoại reo.
Số lạ.
– Alo, có phải anh Minh, con trai bác Quang không?
– Dạ, vâng. Ai đấy ạ?
– Tôi là hàng xóm của bác. Sáng nay tôi thấy nhà bác im lìm, gọi mãi không nghe. Tôi nhờ mấy anh trong xóm phá cửa thì…
Giọng bà nghẹn lại:
– Bác nằm ngất trong phòng, lạnh toát. Giờ người ta đang chở lên bệnh viện huyện rồi, anh về ngay đi.

Tôi buông rơi điện thoại.

Hai tiếng sau, tôi có mặt ở bệnh viện. Cha tôi nằm trên giường, mặt trắng bệch, thở oxy. Bác sĩ bảo:
– Ông cụ bị tụt huyết áp và hạ thân nhiệt. Nhà mất điện mấy ngày, mà ông ở trong phòng kín, chắc lạnh quá.

Tôi sững người.
Nhà mất điện… chính vì tôi.

Tôi xin phép về dọn dẹp lại nhà, chuẩn bị đồ cho ông. Hàng xóm kể, đêm qua họ nghe tiếng đập cửa nhỏ, rồi im bặt. Khi phá cửa, trong nhà tối om, nhưng phòng cuối hành lang lại vẫn sáng – bằng đèn pin cũ chạy pin dự phòng.

Tôi run rẩy đi về, mở căn phòng ấy ra.

3. Bí mật trong tủ lạnh

Mùi lạnh ập ra.

Căn phòng vẫn gọn gàng, chỉ có một chiếc tủ lạnh lớn, cũ đến mức bạc màu. Trên mặt tủ, đặt một khung ảnh mẹ tôi, mặc váy hoa, cười hiền.

Tôi mở tủ.
Không có đồ ăn.
Bên trong là một lọ thủy tinh nhỏ, trong suốt, chứa bó hoa khô, vài bức thư, tờ giấy vàng úa, và những lọ nhỏ ghi ngày tháng.
Một vài lọ có nhãn: “Ngày cưới – 1982”, “Sinh nhật bà – 2015”, “Ngày bà mất – 2021”.

Trên ngăn trên cùng, tôi thấy chiếc áo ngủ của mẹ, đã giặt sạch, gấp phẳng, vẫn còn mùi xà phòng.

Tôi nhận ra: cha tôi dùng tủ lạnh để bảo quản kỷ niệm về mẹ.
Để mọi thứ của bà không mục nát, không hỏng đi theo thời gian.

Ở góc phòng, một cuốn sổ nhỏ ghi nguệch ngoạc:

“Ngày nào tủ còn kêu, tao còn nghe thấy tiếng bà.
Đêm nào đèn còn sáng, tao còn thấy bóng bà đi qua hiên.”

Tôi ngồi sụp xuống.
Thì ra 5 triệu tiền điện mỗi tháng ấy không phải vì ông quên tắt điều hòa.
Mà vì ông không nỡ tắt ký ức của mình.

4. Tiếng máy nén chạy lại

Tôi mang đồ của mẹ ra bàn, ngồi hàng giờ. Không khóc nổi.
Tôi chỉ thấy trong cổ họng nghẹn lại, như nuốt một viên đá lạnh.

Chiều, tôi gọi cho điện lực:

“Làm ơn nối điện lại cho nhà bố tôi ngay chiều nay.”
Người kỹ thuật đến, cắm lại cầu dao. Tiếng rít điện xoẹt vang lên, đèn sáng bừng khắp nhà.

Tôi ra căn phòng cuối, lau lại tủ lạnh, cắm điện.
Chiếc tủ run lên khẽ khàng, tiếng máy nén bắt đầu hoạt động.
Một âm thanh cũ kỹ, trầm đều, như hơi thở của người đang ngủ.

Tôi nhìn ảnh mẹ, đặt tay lên tủ, thì thầm:
– Mẹ ơi, con xin lỗi.

Tối ấy, khi cha tỉnh lại, ông yếu ớt hỏi:
– Mày nối điện lại rồi à?
Tôi gật, nắm tay ông.
– Bố ơi… sao bố lại giữ mấy thứ đó trong tủ lạnh?
Ông cười, môi khô nứt:
– Vì… mẹ mày hay lạnh. Tao sợ bà lạnh một mình.

Tôi quay đi, nước mắt trào ra.

5. Ánh đèn không bao giờ tắt

Sau đó, tôi thuê người sửa lại hệ thống điện, lắp pin năng lượng mặt trời cho cha, để dù mất điện, căn nhà vẫn sáng.
Mỗi khi hóa đơn gửi về, tôi không còn quan tâm con số.

Thỉnh thoảng, tôi về thăm. Đêm xuống, ngồi ngoài hiên, nghe tiếng tủ lạnh kêu rè rè, ánh sáng mờ từ phòng cuối hắt ra.
Cha vẫn ngồi đó, bên khung ảnh mẹ, lặng yên, nụ cười mỉm nhẹ.

Tôi không hỏi gì thêm.
Tôi hiểu rồi – có những thứ người ta giữ không phải vì không quên được, mà vì sợ quên đi mất.

Giờ đây, mỗi khi ai đó nói “cha mẹ già lẩn thẩn”, tôi chỉ cười.
Tôi biết, đôi khi sự “lẩn thẩn” ấy là cách họ tiếp tục yêu.

Và nếu để tình yêu ấy được thở, dù chỉ bằng tiếng rè rè của chiếc tủ lạnh cũ, tôi sẵn sàng trả cả trăm lần tiền điện.