Chuyến xe Bắc – Nam xóc nảy suốt mười mấy tiếng đồng hồ như muốn đánh rời bộ xương già nua của ông Ba. 600 cây số. Một quãng đường quá dài cho một người đàn ông đã ngoài 60 tuổi, cả đời chỉ quanh quẩn sau lũy tre làng. Nhưng nghĩ đến Lan, đứa con gái út lấy chồng xa xứ tám năm ròng chưa một lần được về quê ăn Tết, ông lại thấy lòng mình như có lửa đốt, mọi mệt mỏi tan biến.

Lan là khúc ruột của ông. Ngày nó kiên quyết đòi lấy Hùng rồi theo chồng vào Nam lập nghiệp, ông đã cản ngăn hết lời. “Con gái lấy chồng xa, một là mất giỗ, hai là mất con”, các cụ nói cấm có sai. Nhưng tuổi trẻ mù quáng vì yêu, nó vẫn đi. Tám năm qua, những cuộc điện thoại thưa thớt, những lời hỏi thăm vội vàng qua màn hình điện thoại nhòe nhoẹt không đủ để ông yên tâm. Giọng nó lúc nào cũng cố tỏ ra vui vẻ, nhưng ông là bố nó, ông nghe ra được tiếng thở dài nén chặt sau mỗi câu cười gượng gạo.

Năm nay, ông Ba quyết định làm một việc lớn. Ông bán đi mảnh đất hương hỏa góc vườn, gom góp thêm tiền tiết kiệm cả đời, được tròn 2 tỷ bạc. Ông không gửi ngân hàng, mà cẩn thận may một cái túi vải, đựng cuốn sổ tiết kiệm và giấy tờ, đeo sát trước ngực. Ông muốn đích thân vào thăm con, muốn nhìn tận mắt xem nó sống thế nào. Và quan trọng nhất, ông muốn trao tận tay nó số tiền này. “Cầm lấy mà mua đất cất cái nhà, đừng ở trọ mãi nữa con ạ, cho các cháu ngoại của bố có chỗ chui ra chui vào tử tế”, ông đã nhẩm đi nhẩm lại câu nói ấy suốt dọc đường đi.

Xe đến bến khi trời đã sẩm tối. Ông Ba bắt xe ôm theo địa chỉ con gái ghi. Chiếc xe dừng lại trước một dãy trọ lụp xụp nằm sâu trong con hẻm nhỏ nồng mùi ẩm mốc. Lòng ông thắt lại. Con gái ông, tám năm qua sống ở nơi thế này sao? “Bố! Trời ơi, bố vào sao không báo con ra đón!”

Tiếng Lan thốt lên khi thấy bóng dáng quen thuộc với chiếc ba lô cũ kỹ đứng trước cửa phòng trọ. Nó gầy đi nhiều quá, đôi mắt trũng sâu, da sạm lại vì sương gió. Nó ôm chầm lấy ông, khóc nức nở như đứa trẻ con. Hai đứa cháu ngoại cũng rụt rè chạy ra chào ông ngoại.

Bữa cơm tối hôm đó đạm bạc chỉ có mấy con cá kho và đĩa rau luộc. Hùng, con rể ông, đi làm về muộn, người nồng nặc mùi rượu. Thấy bố vợ, nó chỉ gật đầu chào qua loa rồi ngồi vào mâm, vừa ăn vừa cằn nhằn chuyện công ty, chuyện tiền nong. Ông Ba im lặng quan sát, nuốt miếng cơm mà thấy đắng nghét.

Ăn xong, Lan lúi húi dọn dẹp dưới bếp. Ông Ba định ra hiên nhà hóng gió cho đỡ ngột ngạt thì nghe tiếng Hùng đang nói chuyện điện thoại oang oang trong phòng ngủ. Có lẽ do say rượu, nó không kiểm soát được âm lượng. “Yên tâm đi, Tết này tao không về quê con vợ đâu. Về đó tốn kém bỏ mẹ, lại còn phải quà cáp biếu xén lũ nhà quê phiền phức. Để tiền đó mà đi du lịch sướng hơn.”

Ông Ba khựng lại, tay bám chặt vào khung cửa. Giọng bên kia nói gì đó, rồi Hùng cười khẩy, tiếp tục: “À, con vợ tao nó cũng đòi về suốt. Nhưng tao bảo rồi, lấy chồng thì phải theo chồng, phận làm dâu thì lo mà phục vụ nhà chồng. Về ngoại làm cái gì. Mà nghe đâu ông già nó ở quê mới bán đất được mấy tỷ. Tao đang tính cách nịnh nọt để con Lan nó moi về đây. Chứ cái ngữ nó, vừa xấu vừa đần, tao chưa bỏ là may phước ba đời nhà nó rồi, ở đó mà đòi hỏi về quê.”

Từng câu, từng chữ của thằng con rể như những nhát dao đâm thẳng vào tim ông Ba. Ông choáng váng, lảo đảo muốn ngã. Hóa ra, tám năm qua con gái ông sống trong sự khinh miệt, lợi dụng của gã chồng tệ bạc này. Hóa ra, lý do nó không thể về quê ăn Tết không phải vì bận rộn, mà vì bị kìm kẹp, bị coi thường. Và đau đớn hơn, thằng con rể quý hóa chỉ đang nhăm nhe vào số tiền dưỡng già của ông.

Bàn tay ông Ba run rẩy đặt lên ngực áo, nơi lớp vải mỏng đang che đậy 2 tỷ bạc – mồ hôi nước mắt và cả hy vọng của ông. Không một giây chần chừ, ông Ba bước thẳng vào phòng ngủ. Hùng giật mình quay lại, mặt cắt không còn giọt máu khi thấy bố vợ đứng sừng sững ở cửa với đôi mắt rực lửa.

“Bố… bố vào lúc nào…” Ông Ba hét lên: “Tao bán đất hương hỏa tổ tiên đấy, lặn lội 600 cây số vào đây là để cho con gái, cháu ngoại tao dựng cái nhà mà ở cho đỡ khổ. Tao cứ nghĩ vợ chồng mày khó khăn nhưng thương yêu nhau. Nhưng tao lầm rồi!”. Giọng ông Ba đanh lại, lạnh lẽo và dứt khoát: “Tao không ngờ con gái tao lại sống kiếp trâu ngựa trong cái nhà này, bị mày coi rẻ không bằng người dưng. Mày muốn tiền của tao à? Đừng hòng một xu!”

Nói rồi, ông quay ngoắt ra bếp, nắm lấy tay Lan lúc này đang đứng chết lặng, nước mắt giàn giụa. “Lan! Thu dọn quần áo, dắt hai đứa nhỏ. Về! Về quê với bố!”. “Bố ơi…” Lan nghẹn ngào. “Không nói nhiều! Loại chồng này, không tiếc! Bố có thể nghèo, nhưng bố không để con bố bị người ta chà đạp. Về quê, rau cháo nuôi nhau, bố còn sống ngày nào, bố sẽ lo cho mẹ con mày ngày đó. Đi ngay trong đêm nay!”

Hùng lúc này mới hoàn hồn, vội vàng chạy theo níu kéo: “Bố, bố bình tĩnh, con say quá nên nói bậy, con xin lỗi bố, xin lỗi em…”. Ông Ba gạt phăng tay Hùng ra, ánh mắt nhìn nó đầy khinh bỉ: “Cút! Đừng để tao phải dùng đến gậy. Cái thứ mày, không xứng làm chồng con tao, càng không xứng làm bố cháu tao.”

Dưới ánh đèn đường vàng vọt của con hẻm nhỏ, ba bóng người, một già, một trẻ, hai bé thơ, dắt díu nhau bước đi dứt khoát. Ông Ba vẫn đeo chiếc túi vải trước ngực, nhưng giờ đây, thứ quý giá nhất ông đang bảo vệ không phải là 2 tỷ đồng, mà là phẩm giá và cuộc đời của con gái ông. Chuyến xe đêm nay sẽ đưa họ về nhà, về nơi thực sự có tình thân, bỏ lại sau lưng 8 năm tủi nhục.